Pillen en drankjes in plaat van gezond eten?
Yoghurt voor je huid, boter voor je hoofd en hygiënische kauwgum. Functionele voeding wil ons in één hap gezond houden. De oplossing voor welvaartsziekten of een uitvlucht voor wie geen tijd neemt om goed te eten?
Becel, goed voor hart en bloedvaten, is in de jaren '60 gemaakt op verzoek van dokters. Zij zochten voeding met meervoudig onverzadigde vetzuren als hulp tegen hartziekten. De Becel-margarine van Unilever kreeg je alleen bij de apotheek.
En functional food, voeding waaraan iets is veranderd om een gezondheidseffect te bereiken, daarvan had niemand nog gehoord.
Nu koop je in Engeland bronwater dat tegen acne moet werken. Amerika likt aan chocolade-ijs met bacteriën die je lichaam gezond zouden houden. Danone brengt yoghurt die je huid van binnenuit voedt. En Unilever heeft Becel Pro Activ, met plantensterol, dat slecht cholesterol mogelijk kan verlagen.
Japan is in de jaren '90 met deze nieuwe manier van eten begonnen, zegt dr. Michael Heasman, docent Voedselmarketing aan de Engelse Sheffield Hallam University. De Japanners hebben met bijvoorbeeld Yakult meer dan zeventig jaar ervaring met probiotica, goede bacteriën die je darmflora kunnen helpen. ,,Deze drankjes waren de pioniers,'' zegt Heasman. ,,Daarop ging de voedselindustrie op grote schaal iets heel nieuws doen: klinische onderzoeken en praten met dokters.''
Voeding voor je botten, je stoelgang, je hart en energiedrankjes als Red Bull zijn voorbeelden van die eerste generatie. ,,Nu probeert de industrie producten te maken tegen ziekten en om je gezondheid optimaal te houden. Een enorme markt. Bij ons in Engeland kwam er gezonde kauwgom, voor een frisse adem én tegen tandplak. De concurrentie volgde snel en nu beslaat functional gum meer dan de helft van de hele kauwgummarkt. De consument is meer dan ooit bezig met gezondheid. Met voeding die claimt extra gezond te zijn gemaakt, willen bedrijven je gezonder en fitter laten voelen. Of je kans op ziekte verminderen
Een beetje hulp is welkom. We hebben te maken met diabetes, hart- en vaatziekten, obesitas en allergieën. Steeds jonger lijden we aan chronische ziekten, het gevolg van onze moderne leefstijl. Veel zitten, veel eten en dan vooral gemaksvoedsel vol suiker of verzadigde vetten, maakt ons ziek. Maar: thuis dokteren op je bord helpt maar deels, waarschuwt de Wageningse professor Renger Witkamp. Hij houdt zich op de Wageningen Universiteit bezig met voeding en farmacologie.
,,Dit voedsel is ook een luxeprobleem. We weten wat slecht eten is. En ondanks onze welvaartsziekten worden we ouder dan ooit. Voeding is voor gezonde mensen. Medicijnen zijn voor zieke mensen. Het is heel lastig om aan te tonen dat voedingsproducten je werkelijk gezonder houden of je minder snel ziek maken. Er zijn wel enkele successen geboekt. Maar als je kijkt naar dertig jaar enorme inspanningen, dan zijn de voedingsbedrijven nog niet veel verder gekomen sinds Becel in de jaren '60. De farmaceutische industrie trouwens ook niet. De oplossing voor onze ziekten blijkt behoorlijk complex.''
Dr. ir. Gert Meijer houdt zich er als voedingskundige elke dag mee bezig.
Hij is
vicepresident Voeding en Gezondheid bij de wetenschappelijke afdeling van Unilever. Als onderzoeker werkte hij vanaf het begin mee aan de ontwikkeling van Becel Pro Activ. Het wordt nu dagelijks door miljoenen mensen gegeten.
Unilever onderzoekt mogelijkheden rond hart- en vaatziekten, doodsoorzaak nummer één in Nederland. Daarbij kijken ze naar effecten op bloeddruk en cholesterol. Ook zien de researchers nieuwe trends op het gebied van functionele voeding. Ze kijken of de effectiviteit van vaccinaties bij kinderen met nieuwe voeding kan worden verbeterd. En zelfs de kwaliteit van ons brein kan misschien ooit in een paar happen omhoog. ,,Het vet in onze hersenmassa bestaat voor een groot deel uit het vetzuur DHA. Een belangrijke bouwsteen waar we nog weinig van weten,'' zegt Meijer. ,,Wij kijken of we iets kunnen maken dat je op jonge leeftijd extra bouwstenen geeft. En waarmee je langer kunt leren of op hoge leeftijd alles beter onthoudt. ,,We kennen het verband tussen voeding en je hersenen. Te weinig jodium, ijzer en zink leiden tot leerachterstand.''
Ontwikkeling van de hersenen is een belangrijk onderzoeksgebied. Blue Band Idee, met toegevoegde voedingstoffen DHA, ALA en B-vitamines, is al zo'n product. De Hersenstichting ondersteunt de gedachte dat de halvarine belangrijk is voor ons hoofd. Professor Witkamp nuanceert: ,,Tekorten kunnen tot ziektes leiden. Het is daarmee niet zo dat het toevoegen van vetzuren of vitamines tot betere prestaties of een betere gezondheid leidt wanneer geen sprake is van een tekort.'' Ook de EFSA, het EU-orgaan voor Voedselveiligheid vindt het onvoldoende bewezen dat kinderen te weinig essentiële vetzuren consumeren.
Wordt speciale voeding belangrijker voor onze gezondheid? We zullen beter weten wat er na een gewoon gezond bordje in ons lijf gebeurt. Daarnaast kan nieuw voedsel helpen, verwachten wetenschappers. Veroudering, intelligentie, chronische ziekten en weerstand zijn thema's waar de industrie met oplossingen kan komen. Toch hangt veel af van ons eigen gedrag. Op de bank zitten en je ijsje wegspoelen met gezond makend mineraalwater, dat is niet genoeg.
,,We nemen niet meer de tijd om in de keuken te staan. De voedingsindustrie mikt ook op de gejaagde consument die geen tijd neemt om zelf gezond eten te maken. Het risico is dat we deze producten gebruiken als smoesje. Omdat we weten dat we ongezond bezig zijn.''
Wat gezond eten in je lijf doet, is nog de vraag. De voedingsleer is een jonge wetenschap. Wereldgezondheidsorganisatie WHO stelt dat verandering van leefstijl bij kanker al dertig procent verschil kan maken en bij hartziekten komt de WHO op een effect van zo'n 80 procent.
Verandering betekent dan niet roken, goed bewegen én goede voeding. Lastig. De ene wetenschapper meldt dat teveel fruit slecht is en dat een kroketje best mág, terwijl de ander wijst op 400 gram groente en nog wat fruit per dag. Hoe je dat moet eten, is ook al complex.
Zo wijzen onderzoeken broccoli aan als een mogelijke beschermer bij sommige soorten kanker. Hoe vers die dan moet zijn, hoe we hem moeten produceren en bewaren, dat is dan alweer de vraag. Op het moment dat je thuis wortels staat te snijden, snij je al gezonde stukjes op celniveau kapot.
Bij het koken gaat er nog meer goeds verloren. Het advies is: zo weinig mogelijk water in de pan. Niet te veel maar wel gevarieerd eten. Minder verzadigd vet, veel groente, fruit en brood. En verder twee keer in de week vis blijven eten tot uitgekookte wetenschappers ons meer kunnen vertellen. Voor Gert Meijer van Unilever hoort daar nog slim voedsel uit het lab bij . ,,Maar wel,'' benadrukt hij, ,,altijd in combinatie met gezond eten en verstandig bewegen.''
Bron: Algemeen Dagblad.
Voeg reactie toe
Stuur dit artikel naar iemand:
Dit artikel is geplaatst door Margot Stoker op 27/10/2008. Het is tot nu toe 483 keer gelezen.
