Wie kent ze niet: schaafwonden
De schaafwond prikt en brandt, en wat is soms erger, als het geneest jeukt het verschrikkelijk. Dan komt er een korstje op en kunnen we er eigenlijk niet van af blijven.
Sommige kinderen lopen chronisch met korstjes op hun knieën. Ook wielrenners weten er alles van (asfalt en steentjes) of hockeyers (kunstgras), ze hebben regelmatig schaafwonden.
Vroeger dacht men dat zo’n wond het beste in de openlucht kon genezen of eventueel met een gaasje bedekken. Maar wie wel eens een droog gaasje van een schaafwond heeft moeten trekken, en daarmee ook het wondje weer opentrok, was er al gauw achter dat deze methode voor verbetering vatbaar was. Tegenwoordig zijn er allerlei verbandsoorten voor.
Het is beter om voor een vochtige omgeving te zorgen wat de wond betreft. Daar voelen de stamcellen van de opperhuid zich prettig bij. En dat is de bedoeling, want die cellen moeten de kapotte huid vernieuwen.
Normaal gesproken zitten die cellen rustig op hun plekje onder in de opperhuid. Het enige wat ze doen zijn nakomelingen produceren. Dat zijn cellen met een stevig skelet waarmee ze aan elkaar vast zitten, zodat de huid bijna waterdicht en stevig wordt. Elke laag cellen duwt de vorige laag omhoog, tot ze zover zijn verwijderd van de haarvaatjes in de onderste huidlaag (de lederhuid), dat ze doodgaan. De bovenste dode cellen drogen uit, maar hun skeletjes zitten nog steeds aan elkaar vast en vormen zo de droge hoornlaag. Bij normaal gebruik slijt die langzaam af en zo krijgt u elke maand een nieuw velletje.
Bij een klein schaafwondje bent u bijna de hele opperhuid kwijt. Vaak zijn er piepkleine rode puntjes te zien. Dat zijn de haarvaatjes van de lederhuid die bruut zijn afgesneden. Die lederhuid is nogal gekreukeld, of eigenlijk nogal heuvelachtig. Die heuveltjes heten papillen en in de dalen liggen stamcellen van de opperhuid. En die krijgen in noodsituaties een seintje dat ze snel weer een nieuwe huidlaag moeten maken.
Als men schaafwonden laat drogen raken de cellen die actief moeten worden om de schade te herstellen, ook uitgedroogd.
De wond kan het beste meteen met lauw water worden uitgespoeld. Laat de waterstraal zijn werk doen, wrijven is veel te pijnlijk. Is de wond erg vies of diep dan is het beter om te ontsmetten met een chloorhexidine bevattend middel, die zijn niet zo pijnlijk. Middelen met jodium zijn minder ideaal, dan liever betadine gaas erop leggen.
Vocht houdende verbandmiddelen gebruiken dus. Het eenvoudigste en goedkoopste zijn de steriele vette gazen. Dek ze wel af met een droog gaasje of verband.
Het is beter om geen zalfjes te gebruiken omdat die stoffen dan opgenomen worden in het bloed, en dat is niet altijd goed.
Steriele gaasjes met paraffine of andere vergelijkbare gaasjes zorgen voor een ideaal klimaat voor de stamcellen. Het weefsel dat uit de kapotte huid lekt, verdampt nu niet en geeft de stamcellen voedingsstoffen. Daarbij wijst het gaaspatroon in het verband, de stamcellen de weg. Ze lopen als het ware langs het patroon vanuit de wondrand naar de overkant. Onderweg laten ze eilandjes van cellen achter die zich weer aan de onderlaag moeten hechten. Vandaar dat dit soort verband het beste 2 dagen kan blijven zitten.
De meeste schaafwonden genezen vanzelf, maar vooral als ze wat dieper zijn of op een gewricht zitten, gaat dat toch beter en sneller met een goed verband
Het komt niet veel voor maar in een schaafwond kan een ontsteking ontstaan. Een ander risico is tetanus. De meeste mensen zijn door vaccinaties redelijk beschermd, maar wie langer dan 10 jaar geleden zijn laatste prik heeft gehad, kan beter even langs de huidarts gaan
Bron: Algemeen Dagblad
Voeg reactie toe
Stuur dit artikel naar iemand:
Dit artikel is geplaatst door Margot Stoker op 31/01/2007. Het is tot nu toe 2334 keer gelezen.
