Kinderen en slecht slapen
Over kinderen en slapen bestaan zo veel opvattingen als er ouders zijn. Maar verkeerde gewoonten kunnen leiden tot stoornissen.
Het is een spraakmakend onderwerp voor ouders waar dan ook: slapen ze goed? Het begint eigenlijk al op de kraamvisite.
De meeste bezoekers zien het al aan de vermoeidheid van de ouders af en informeren dan voorzichtig of de kleine een beetje slaapt. Naarmate het kind ouder wordt neemt de intensiteit van de gesprekken weliswaar af, maar toch, de slaap van de kinderen blijft voor veel ouders een onderwerp dat zeer regelmatig voorbij komt.
Vorige maand ging de zomertijd in, voor veel kinderen iets waar ze even aan moeten wennen. En het een paar weken geleden vond voor de derde keer de Nationale Slaapdag plaats in verscheidene slaapinstituten in Nederland. Thema: slaapgewoonten en slaapgedrag bij kinderen.
En dat is hard nodig, want slecht slapende kinderen zijn vaker ziek en presteren minder op school, blijkt uit verscheidene onderzoeken. Bovendien zijn er veel misverstanden en is er weinig kennis over aanpak bij slaapproblemen. ,,Vaak zijn de oplossingen heel eenvoudig,’’ zeggen deskundigen.
Bij neuroloog Al de Weerd van Slaapcentrum Sein in Zwolle melden zich regelmatig ouders die ten einde raad zijn en dwingend vragen om een lichamelijk onderzoek. ,,Ze hopen dat er dan iets wordt gevonden. Gelukkig kan ik ze vaak duidelijk maken dat de slaapstoornis van hun kind vaak heel eenvoudig is te verhelpen, eigenlijk gewoon door het gedrag rond het slapen te veranderen. Ik zeg dan: wees juist blij dat het niet iets lichamelijks is. Dat is het sowieso bijna nooit.’’
Alleen het voorlichten van de ouders en de kinderen die het slaapcentrum bezoeken, helpt vaak al, zegt De Waard. ,,Iedere leeftijd geeft zijn eigen slaapproblemen. Bij heel jonge kinderen zie je soms dat 2-jarigen hun grenzen aan het aftasten zijn en hun ouders naar de hand gaan zetten. En tieners hebben soms last met het in slaap vallen. Dat heeft nogal eens te maken met de biologische klok, die voor hen heel verwarrend is. Resumerend kan ik echter zeggen dat het gros van de slaapproblemen gedragsmatige oorzaken heeft.’’
Dat onderschrijft Ria Blom. Zij richt zich in eerste instantie op kleine kinderen (tot 4 jaar) en is al 25 jaar werkzaam als jeugdverpleegkundige en schreef het boek ‘Regelmaat en Inbakeren’, voor veel jonge ouders een slaapbijbel. Zij ziet in haar praktijk veel kinderen voorbijkomen die slecht slapen door een te hectisch leven. ,,Dat is met name bij kleine kinderen ingrijpend, want die hebben ook overdag veel slaap nodig. Door verkeerde gewoontes rond de dagindeling, slapen ze vaak slecht en veel te kort.’’
Kinderen, ook de ouderen, aldus Blom, hebben houvast nodig. ,,Door eenduidigheid waarop je het dagelijks leven kunt inrichten ontstaan gewoonten. Kinderen gaan deze gewoonten herkennen, het maakt hun leventje voorspelbaar en dat geeft houvast. Maak van het naar bed gaan bijvoorbeeld een ritueeltje; een verhaaltje voorlezen of een liedje zingen. En dan niet de ene keer niet en de andere keer wel, of de ene keer één verhaaltje en de andere keer drie.’’
De huidige ouders overprikkelen hun kinderen ongemerkt te veel, zegt Blom. ,,Ze nemen de kinderen nogal eens op sleeptouw en gáán vaak maar door. En zien dan niet meer de signalen, die hun kind geeft. Slaap wordt dan ingepast op de momenten dat het even kan in plaats van als het kind er aan toe is. En dat werkt niet. Veel kinderen ogen ‘hyper en alert’, maar zijn in feite moe. Het is ook een kwestie van gebrek aan kennis, ouders wéten vaak niet hoeveel slaap een kind gemiddeld nodig heeft.’’
De verschillen tussen een moe, overprikkeld kind en een uitgerust kind ziet iedere ouder ogenblikkelijk, zegt Blom. ,,Als je er maar oog voor hebt. Ik vraag altijd: hoe tevreden kan je baby zichzelf vermaken? Kinderen die vermoeid zijn, vragen continu aandacht. Uitgeruste kinderen spelen lekker zelf. Dat is in de eerste plaats goed voor het kind, maar uiteindelijk komt een heel gezin tot rust wanneer de allerkleinste een regelmatig leven heeft met de slaap die hij nodig heeft.’’
Slaaptips:
De hoeveelheid slaap die kinderen nodig hebben, kan individueel sterk afwijken.
Vlak na de geboorte slaapt het kind het grootste deel van de dag. Tussen de 3 en de 6 jaar verdwijnt het middagdutje langzaam. Toch heeft nog 20 tot 40 procent van de 6-jarigen behoefte aan deze extra slaap. Zodra het kind naar de lagere school gaat, kan dat helaas niet meer.
Wanneer kinderen een regelmatige dagopbouw hebben, hebben ze in de praktijk de eerste jaren aan de volgende uren slaap per dag voldoende, is de ervaring van deskundige Ria Blom.
Pasgeborene: 20 uur
Drie maanden: 18 uur
Zes maanden: 16 uur
14 maanden-3,5 jaar: 14 uur
Tussen hun 6de en hun 12de gelden de volgende aantallen uren:
6 jaar: 10 uur 45 minuten
7 jaar: 10 uur 30 minuten
8 jaar: 10 uur en 15 minuten
9 jaar: 10 uur
10 jaar: 9 uur 45 minuten
Bron: Algemeen Dagblad/ Diagnose
U kunt op dit artikel reageren als u ingelogd bent
Stuur dit artikel naar iemand:
Dit artikel is geplaatst door Margot Stoker op 28/04/2008. Het is tot nu toe 922 keer gelezen.
