Wat doet een praktijkverpleegkundige?
Even voorstellen......
Wij zijn Arita Immerzeel en Arja Broere, praktijkverpleegkundigen. Wie naar onze leeftijd vraagt, schepen we af met “samen 90!” In 2002 hebben wij elkaar ontmoet op de opleiding tot praktijkondersteuner huisartsen op de INHOLLAND acedemy te Alkmaar, en zijn elkaar daarna niet meer uit het oog verloren. We zijn collega’s sinds vier jaar en gaandeweg de afgelopen jaren steeds meer vriendinnen geworden. Behalve samen werken, fietsen we ook graag samen naar ons werk. Dan hebben we een uurtje extra bijkletstijd. We praten dan over van alles en nog wat, ook over wat we in ons werk tegenkomen, missen of willen. Menig idee is op onze fiets geboren. Ook doen wij samen het een ander ter promotie van ons vak, zoals bijvoorbeeld nu: een stukje op deze website over onze funktie en achtergrond. Maar we waren ook al eens samen te vinden in een stand voor de landelijke HuisartsVereniging op de Huisartsbeurs in Rotterdam, in de buurt van de Davos-stand! We geven ook wel eens een cursus of presentatie aan collega’s en denken mee in het jaarlijkse Praktijkondersteuners congres, dat alweer voor de 3e keer in september a.s. plaats zal gaan vinden in de jaarbeurs te Utrecht. Overigens, een van de onderwerpen zal “Stoppen met Roken bij ouderen” worden, hopen we. En zo mochten we afgelopen Patienten Contact Dag/nieuwe stijl voor ex-patienten uit Davos samen begeleiden.
Onze opleiding
We zijn van huis uit verpleegkundigen, en in 2002 weer een jaar naar school geweest, om praktijkondersteuner huisartsen te mogen worden. Een relatief nieuwe funktie, naast de huisarts en diens assistente. Een praktijkondersteuner neemt een deel van het spreekuur van de huisarts over, en dan met name die patienten, die een chronische aandoening als diabetes of astma hebben. Het was een pittig jaar, om na jaren werken, ineens weer te moeten leren, en dan thuis te studeren, scripties schrijven, en dan ook je gezin en je werk in de lucht houden. Dat wij dit volbracht hebben, is niet in de laatste plaats te danken aan onze liefhebbende, meedenkende en stimulerende echtgenoten!
Op de opleiding leerden we met name consult voeren, de zorg voor de chronisch zieke in de huisartsenpraktijk te organiseren en uit te voeren en verwierven kennis en inzicht op huisartsniveau over diabetes mellitus en astma/ COPD.
Waar werken we en wat doen we
We werken in Amstelveen voor 3 huisartspraktijken. Dat wil zeggen: op verschillende locaties, al zijn er wel plannen voor een HOED-vorming. Tot ons takenpakket behoort: zorg voor mensen met diabetes mellitus, ook als zij overgaan op insuline spuiten, zorg voor mensen met een chronische longaandoenening zoals astma en COPD, en dan met name de mensen die niet bij een longarts onder controle zijn, voorts Stoppen met roken-begeleiding, jaarlijkse controles bij mensen met hart-of vaatziekte of een risico hierop en het doen van visites bij ouderen die niet meer naar de praktijk kunnen komen, maar wel bijv. een prik of bloeddrukmeting nodig hebben.
Longziekten
Het komt wel voor, dat wij ingeschakeld worden door de huisarts, bij de zorg voor iemand thuis, die zuurstoftherapie ontvangt of heel ernstig (levensbedreigend) ziek is. Soms kunnen wij dan een andere inhalatietechniek aanleren of stoppen met roken begeleiden. Ook doen wij wel longfunktietesten bij mensen met chronische luchtwegklachten, waarvan de dokter nog niet precies weet, wat er aan de hand is. Maar de meeste mensen met longaandoeningen die wij zien, zijn de mensen die reeds een diagnose hebben: astma of COPD Goldklasse 1 en 2. Wij houden een lijstje van deze groep patienten bij en roepen hun jaarlijks op voor een controle. In die jaarcontrole voor de longen doen we vaak een longfunctietest. Op onze spreekkamer staat daarom een spirometer.
Ook inventariseren wij de klachten, bijwerkingen, gebruik van medicijnen, vragen naar eventuele terugval en antibiotica/prednison-gebruik.
Leefstijl, en dan met name het rookgedrag maar ook voedings- en bewegingspatroon komen aan de orde. In onze gesprekken praten wij ook over de betekenis van de aandoening in iemands leven. Waar liggen de beperkingen, wat zijn de gevolgen, hoe wordt iemand sociaal ondersteund? Wij proberen aansluiting te vinden bij daar waar de patient behoefte aan heeft. We hebben veel folders, boekjes, adressen en ander ondersteunde informatiemateriaal.
Al met al merken wij aan veel patienten, dat zij een gesprek over hun aandoening waarderen. We denken mee, nemen de tijd en in de huisartspraktijk is aandacht voor klachten en symptomen, en een actief beleid om waar nodig hun situatie te verbeteren.
Erkennen en herkennen van klachten ervaren de patienten ook als waardevol, merken wij. De dokter is soms zo gehaast en een consult duurt 8-10 minuten. Dat de dokter een opgeleide verpleegkundige de honneurs laat waarnemen en 45 minuten uit laat trekken voor een gesprek en aanvullend onderzoek, en er zaken uitgelicht kunnen worden en toegelicht en vervolgd, is een groot goed. Althans, zo hoor ik het vaak terug.
Een enkele keer wil iemand niet komen. Hier kan ook gevoel van schaamte, bijvoorbeeld omdat men nog rookt, achter zitten. Als een dokter merkt, dat iemand meer zorg nodig heeft, stuurt hij een van ons er ook wel actief op af. We bellen dan, en leggen uit, welk voordeel er kan zijn voor iemand om toch langs te komen. Wat de inhalaties betreft een voorzetkamer of andere medicijnen, of toch nog eens een poging om te stoppen met roken, zodat iemand zich beter gaat voelen. Een en ander is soms ter overweging. Als de tijd nog niet rijp is, misschien dan een ander keertje. Onze spreekkamers hebben geen drempels, we willen toegankelijk zijn en soms is de stap naar een zuster makkelijker te nemen voor iemand dan naar een dokter. En net als zoiets als Stoppen met roken, is voor bijna iedereen een kwestie van Hink, Stap en dan Sprong. En ook al gaat het soms met vallen en opstaan, wat doet dat er toe, als het uiteindelijk lukt!
Davos
In 2008 zijn wij via het enthousiasme van de standhouders van de Davos-stand en van de longverpleegkundigen uit het longnetwerk waar we inzitten, naar het symposium voor longverpleegkundigen geweest. Een geweldige inspirerende ervaring! We denken er met veel genoegen aan terug. We hebben veel geleerd, over hooggebergtebehandeling, maar ook over moeilijk te behandelen astma, en ook over gespreksvoering om mesnen beter te kunnen begeleiden. Heel bijzonder was de ontmoeting met 9 patienten, en de rondleiding op de afdelingen. De kleine kindertjes maakten veel indruk op ons. Ik heb naar hen geluisterd, maar kon niet reageren. We dachten iets van het lijden van mensen met een longaandoening te weten, nou, nee dus. We zijn er stil van geweest. In ons huidige werk zien wij met name volwassenen en ouderen, bij wie de behandeling min of meer goed aanslaat. Een enkele keer een spirometrie bij een jonger iemand, 16- 18 jaar. Soms 12. Ook een keer een kindje van 4. Maar dan ging het om goed te behandelen aandoeningen.
Ook nog
Wat een schone lucht in Davos. Een van ons had net een bronchitis toen we daar waren en we gebruiken allebei zelf ook puffers in verband met hyperreaktiviteit van ons longslijmvlies.
Maar wat is de lucht en het ontbreken van huisstofmijt in Davos heilzaam! We hebben het zelf mogen ervaren. De dagen dat we er waren scheen de zon en was er flink sneeuw gevallen. Onze kennismaking met de schneeshu was onvergetelijk. We hebben wat afgelopen en genoten. Het mooie fotoboek van de heer Elferink bleek ons meest waardevolle souvenir.
Tot slot: een tip
In balans zijn en voldoende zorg en ondersteuning om u heen: ik gun het iedereen van harte. Mocht u echter nog op zoek zijn naar antwoorden omtrent uw aandoening, ondersteuning nodig hebben of heeft u vragen omtrent het gebruik van medicijnen, denk er eens aan om uw huisarts te raadplegen. En vraag of uw huisarts een praktijkondersteuner (of praktijkverpleegkundige ) in dienst heeft! Slechter kan u er niet van worden, is ons idee!
Op de foto ziet u ons in Davos.
Arja is degene met de zonnebril en sjaal, en Arita draagt een lila hoofdband.
Voeg reactie toe
Stuur dit artikel naar iemand:
Dit artikel is geplaatst door Margot Stoker op 04/03/2009. Het is tot nu toe 566 keer gelezen.
