EHBO, zelf helpen
|
Wanneer men de voet omslaat, dan kunnen de gewrichtsbanden rond het enkelgewricht uitrekken of zelfs scheuren. Dit noemt men een verstuiking of verzwikking.
Het is één van de meest voorkomende, acute letsels en kan reeds optreden bij een banaal afstappen van een trapje of een stoeprand. Een enkeldistorsie is ook de meest voorkomende sportblessure, o.m. in het voetbal.
Meestal gaat de voet naar binnen en zakt men door de enkel naar buiten toe waarbij de buitenzijde van de gewrichtsbanden gekwetst wordt. Dit noemt men een inversietrauma. In meer zeldzame gevallen gebeurt het andersom. De voet slaat naar buiten en de enkel zakt naar binnen. Dit noemt men een eversietrauma.
Meestal worden de voorste enkelbanden, meestal aan de buitenzijde waar zich een drietal gewrichtsbanden bevinden, gekwetst. Eén gewrichtsband loopt naar voren, een tweede naar onderen en een derde naar achteren. Meestal is de eerste gewrichtsband uitgerekt of ingescheurd. In ernstige gevallen kunnen de onderste en achterste gewrichtsband ook doorgescheurd zijn, wat leidt tot volledige onstabiliteit van de enkel.
|
| |
|
| Klachten |
|
|
Een verzwikking gaat (vaak) gepaard met:
- plotse scherpe pijn, meestal aan de buitenkant van de enkel. De ergste pijn wordt na een paar minuten minder, waardoor voorzichtig lopen vaak weer gaat. Het blijft een periode pijnlijk om op uw voet te staan. Het kunnen belasten van de voet met minstens vier stappen onmiddellijk na het trauma is een gunstig teken dat het letsel niet ernstig is.
- zwelling: Een plotse zwelling wijst op een bloeding en dus op een (ernstiger) scheur, barst of breuk. Een later en geleidelijk ontstane zwelling wijst eerder op oedeemvorming.
- (blauwe) verkleuring
- belemmering bij het strekken en/of buigen van het enkelgewricht
|
| |
|
| EHBO / Wat moet u doen? |
|
|
Pas de ICE-regel toe:
ICE = koel met water, ijs of cold-pack gedurende 15 tot 20 minuten (leg altijd een doek tussen huid en ijs of cold-pack). Herhaal het koelen de eerste 48 uur enkele malen per dag.
I = Immobiliseren: Loop of steun niet op de geblesseerde enkel en vermijd bewegen van de geblesseerde enkel. Door het gewricht te bewegen verergert men mogelijk het letsel: bij een verstuiking kan men door te bewegen teveel druk uitoefenen op de uitgerokken gewrichtsband, bij een breuk kunnen de botfragmenten verschuiven.
C = Compressie; leg een drukverband aan
E = Elevatie: houd het lichaamsdeel omhoog.
Neem eventueel een pijnstiller (paracetamol).
Raadpleeg zeker een arts
- bij (twijfel over) een botbreuk en/of ernstig bandletsel
- Als u geen vier passen kan zetten
- bij erge drukpijn.
- Als de pijn of de zwelling na drie à vier dagen nog niet minder wordt.
Wat u moet vermijden?
- de gekwetste enkel onnodig bewegen of er op steunen
- het been naar beneden laten hangen
- de plaats van de kwetsuur verwarmen door bijvoorbeeld zalf met warmte-effect aan te brengen of een warm bad of douche te nemen.
- massage.
|
| |
|
| Diagnose |
|
De arts zal navraag doen naar de preciese omstandigheden van het ongeval:
- Tijdstip, aard trauma (verzwikking, val, geweld van buitenaf)
- Belastbaarheid direct na ongeval (staan, lopen)
- Pijn: ernst, lokalisatie, verloop na ongeval
- Eerder klachten of ongeval van de enkel
Lichamelijk onderzoek
De arts inspecteert
- stand voet ten opzichte onderbeen
- zwelling: plaats en omvang
- verkleuring
- of de voet kan worden belast: enkele stappen lopen
- controleert op diverse plaatsen of er drukpijn is omp een eventuele breuk op te sporen
- Voorste schuifladetest
Röntgenfoto’s zijn zeker nodig:
- bij standsafwijking voet
- bij onvermogen enkele stappen te lopen direct na het ongeval of tijdens het onderzoek
- ernstige pijn bij drukken die een breuk doen veronderstellen |
| |
|
| Behandeling |
|
|
De aard van de behandeling hangt af van de ernst van de verstuiking en de fase van het herstelproces.
Bron: Gezondheid.be
|
U kunt op dit artikel reageren als u ingelogd bent
Stuur dit artikel naar iemand:
Dit artikel is geplaatst door Margot Stoker op 28/02/2008. Het is tot nu toe 1054 keer gelezen. | 
