Bacterien als goede vrienden
Iedereen heeft anderhalve kilo bacteriën in zijn/haar darmen. Zeker zo belangrijk als je hart of je nieren. Samen vormen die miljarden beestjes eigenlijk een extra orgaan. Een orgaan waar de meeste mensen slecht voor zorgen.
Zo worden we onnodig vaak ziek. Honderdduizend miljard bacteriën heb je in de buik: tien keer zoveel als al je lichaamscellen bij elkaar. Dat klinkt als een vijandige overname door ziekmakende types. ,,Bacteriën kennen we als ‘foute boel’. Maar vaak zijn ze helemaal niet slecht.
Deze beestjes kan men indelen in the good, the bad and the ugly (de goede, de slechte en de lelijke gevaarlijke). De gevaarlijke types willen we liefst weg werken. Van de slechte worden we flink ziek. En de goede, die noemen wetenschappers tegenwoordig old friends, oude vrienden.
Deze oude vrienden komen altijd als eerste op visite als je geboren bent. Dat komt omdat men in moeders buik nog steriel is. Tijdens de geboorte maken we aan het einde van de tunnel voor het eerst kennis met bacteriën.
En dan gaat het hard. Op de tepel van je moeder zitten bacteriën. En sinds kort weten we dat de baby zelfs levende melkzuurbacteriën uit de moedermelk binnenkrijgt. Binnen de eerste vier uur van ons leven hebben we zo al een flinke dosis bacteriën in onze darmen zitten.
De goede bacteriën zijn oude vrienden, want we droegen ze al eeuwen geleden bij ons.
Waarschijnlijk al sinds we voor het eerst ‘bewoond’ voedsel aten. In oude kaas en ook in bijvoorbeeld producten zoals probiotische yoghurt, zuurkool en sommige augurken wonen deze microscopisch kleine beestjes.
Na hun gedwongen verhuizing naar ons binnenste, doen ze diep in onze darmen gezond werk. Probiotica hebben wetenschappers deze organismen genoemd. Dat betekent ‘goed voor leven’.
De eeuwenoude vriendschap hebben we in het Westen verwaarloosd door anders te gaan eten. Bij ons kun je zien wat er met het lichaam gebeurt als je heel ongezond eet. We krijgen nu gewoon te weinig goede bacteriën binnen. We verwaarlozen onze kleine vriendjes niet alleen, we maken ze ook regelmatig dood. Met antibiotica. Niet voor niets betekent dat ‘tegen leven’. Antibiotica zijn levensreddende medicijnen. We moeten ze blijven gebruiken. Alleen werkt het als een atoombom. Het doodt al het leven in onze darmen. Vergelijk het met een gazon. We willen onkruid uitroeien. Maar met antibiotica halen we ook al het gras eruit.
We eten anders. We zijn zo ontzettend hygiënisch dat we overal de microben uithalen. De forse toename van astma en allergieën zijn een direct gevolg. In Amerika en Europa is sinds de jaren tachtig het aantal gevallen fors toegenomen. Fransen en Italianen hebben veel minder last van deze moderne ziekten. Het verschil zit vooral in wat we eten.
Een paar jaar terug is op de universiteit in Michigan bij een groep bacterievrije muizen het antwoord gezocht. De diertjes leiden een steriel bestaan.
Ze werden zelfs met de keizersnede geboren om elk contact met bacteriën uit de weg te gaan. Ze dronken steriel water uit steriele bakjes. Zo compleet bacterievrij zijn zelfs onze operatiezalen niet. Klinkt gezond. Toch hadden de beestjes een groot probleem met hun immuunsysteem.
Dit immuunsysteem is een soort beveiligingsbedrijf dat virussen en andere gevaarlijke inbrekers zo snel mogelijk het lichaam uitgooit. Bij deze steriele muizen werkte de beveiliging slecht. Bovendien, als je foute bacteriën door de lucht in hun hokje liet zweven, werden ze zelfs zieker dan de niet-steriele muizen.
Goede bacteriën, die probiotica, steunen de beveiliging. Het zijn de goeden die ons helpen tegen de slechten. De steriele muizen hadden ook problemen met hun lichaamstemperatuur. Het zenuwstelsel stuurt de lichaamstemperatuur aan. Men vermoed dat de goede bacteriën ook ons zenuwstelsel helpen.
Medisch-wetenschappelijke tijdschriften melden de afgelopen twee jaar regelmatig opvallende resultaten uit nieuwe onderzoeken. Kinderen bij wie de allergie van het gezichtje afspatte kregen hun normale huidje weer terug.
Baby’s met een bepaalde vorm van diarree genazen sneller. Dat was opvallend omdat hier niet met nieuwe geneesmiddelen wordt gewerkt, maar met gewone, probiotische producten uit de supermarkt.
De Amerikaanse overheid kondigde deze zomer aan te starten met grote, klinische studies. Gary Huffnagle, hoogleraar in de interne geneeskunde, microbiologie en immunologie aan de University of Michigan Medical Centre zegt dat dit het begin is van een echte revolutie. We hebben al grote onderzoeken gezien waarbij dit zeker de helft van de mensen kan helpen. Met allergiën, astma, vaginale infecties en sinusitus bijvoorbeeld.
Ooit zal voor veel mensen bacteriële therapie mogelijk zijn. De dokter test dan je bacterieprofiel. Zit je ergens te laag, dan schrijft de huisarts je twee capsules probiotica voor. Maar nooit zal het voor iedereen een oplossing zijn. Daarvoor verschillen mensen en hun darminhoud onderling te veel.
Ook professor Eric Claassen in het Erasmus MC is enthousiast maar voorzichtig. Er moeten nog een hoop verwachtingen waar gemaakt worden zegt hij. Het is nu tijd voor medisch onderzoek onder grote groepen mensen. Claassen is wel hoopvol.
Hij vertelt van een lopend onderzoek in Erasmus MC. Patiënten met een darmontsteking (pouchitis) worden behandeld met probiotica uit de winkel. Voor 37 cent per dag kregen we in vijf jaar tijd 55 procent daling van deze darmziekte. De kennis over probiotica is een lange weg gegaan volgens Claassen. In 1920 al bestreed een dokter in Barcelona diarree bij baby’s succesvol met gefermenteerde yoghurt. Het was toen alleen op doktersrecept verkrijgbaar.
Eet men altijd volgens het boekje, dan heeft men geen probiotica uit supplementen nodig. Maar haast niemand eet zo strikt gezond. Na een antibiotica kuur is het goed om drankjes met goede bacteriën zoals de lactobacillus en bifidobacterium te nemen. Ook Bulgaarse yoghurt is erg goed om te eten. Roquefort en cheddar bijvoorbeeld bevatten gezonde micro-organismen.
Bron: Algemeen Dagblad
Voeg reactie toe
Stuur dit artikel naar iemand:
Dit artikel is geplaatst door Margot Stoker op 20/12/2007. Het is tot nu toe 651 keer gelezen.
