1 Juli, horecarookverbod
Van de 4 miljoen rokende Nederlanders denken 2,8 miljoen aan stoppen. Een half miljoen waagt een poging rond 1 juli als het horecarookverbod ingaat. Longarts Paul van Spiegel zegt dat er voor iedereen een goede stopmethode bestaat.
Nicotine is verslavender dan alcohol, cocaïne, speed, of welke drug dan ook. Omdat het rechtstreeks naar het beloningssysteem in je hersenen gaat.
Paul van Spiegel kan úren praten over wat de vierduizend schadelijke stofjes in één sigaret met je doen. Hij is hoofd longziekten en directeur van de rookstoppoli van het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam.
Ook is hij lid van de Commissie anti-rookbeleid van de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose. Jaarlijks helpt hij honderden mensen van het roken af. ,,Bijna iedereen kan stoppen.’’
Roken is volgens hem het grootste gevaar van deze eeuw. ,,De vijf belangrijkste ziekte- en doodsoorzaken zijn aan roken gerelateerd. Het eist meer slachtoffers dan de oorlogen en epidemieën van de vorige eeuw bij elkaar.’’
Hij is blij met het horecaverbod. ,,Uit onderzoek in Ierland en Italië blijkt dat na zo’n verbod 10 procent minder hartpatiënten op de eerste hulp komen.’’ Wel vindt hij dat de overheid verder moet gaan.
,,Het kabinet is verslaafd aan tabaksaccijns en Nederland staat met grote fabrieken bij de grens met België en Duitsland in de top 3 van tabaksproducenten. Laat die fabrikanten nicotinevervangers maken en het is hoog tijd dat de overheid zulke middelen vergoedt.’’
Naast nicotinepleisters, Zyban of een ander stopmiddel zijn er volgens Van Spiegel nog twee dingen die noodzakelijk zijn bij het stoppen: opbouwen van stopmotivatie en psychologische hulp bij het volhouden.’’
Wie na het lezen van dit verhaal zijn sigaretten onmiddellijk in de prullenbak gooit, is er nog lang niet.
Nicotine is volgens longarts Paul van Spiegel zo gevaarlijk omdat het sterk lijkt op een lichaamseigen stofje dat de prikkeloverdracht van het zenuwstelsel regelt. ,,Je voelt direct de werking van nicotine. Bij elk trekje aan een sigaret zit binnen zeven seconden een nicotinepiek in de hersenen en zo blijven die snakken naar meer.’’
En wie voor zijn 16de begint, geeft zijn dan nog kneedbare hersenen een overgevoelig hunkervermogen. ,,Wie stopt blijft altijd een roker die niet rookt. Wij krijgen in onze kliniek regelmatig mensen die na dertig jaar niet roken toch weer beginnen. De behoefte aan sigaretten blijft.’’
Van Spiegel staat aan het hoofd van de rookstoppolikliniek van het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam. De meeste patiënten hebben een lange rook- en stopgeschiedenis en worden doorverwezen door huisartsen of vanuit het ziekenhuis. ,,Door de cardioloog, longarts, neuroloog of de plastisch chirurg. Die laatste wil iemand dan bijvoorbeeld pas opereren als hij daadwerkelijk is gestopt .’’
Wie zich meldt, ondergaat een uitvoerig proces. Een psycholoog stelt de behoefte aan nicotine vast en bekijkt wat voor type roker iemand is. Begint die zijn dag al met een sigaret en wat zijn drempels bij het stoppen en terugvalrisico’s? ,,En ik vertel mensen over negatieve gevolgen van het roken. Wat zijn de medische risico’s en waarom is het goed om te stoppen. Daarna onderzoeken we hoe snel je lichaam nicotine afbreekt en welke stopmiddelen bij je werken.’’
Het werkt over het algemeen niet om ‘cold turkey’, dus acuut zonder hulpmiddelen te stoppen.
Volgens de arts is er in ieder geval psychologische hulp nodig. ,,Het stoppen is een proces waarbij je mensen sterk moet maken, zo van: nú kan ik het aan. Vaak hebben mensen een negatief zelfbeeld en voelen ze zich waardeloos. Er is niet één wondermiddel voor iedereen en er zijn ook middelen die helemaal niet werken. Zo hebben acupunctuur, hypnotherapie, lasertherapie en vitaminepreparaten alleen een placebo-effect. Mensen denken wellicht dat het werkt maar het is niet zo.’’
Ook van hypnose is Van Spiegel niet kapot omdat het maar kortstondig werkt om heftige symptomen te onderdrukken. ,,Dat kan werken bij psychiatrische patiënten met ernstige, depressie-achtige verschijnselen. Je kunt het toepassen zoals een slaapkuur bij verslaafden. De fase van ernstige ontwenningsverschijnselen maak je dan niet bewust mee.’’
Maar wat dan wel? Van Spiegel pleit voor medicinale nicotine, bijvoorbeeld in de vorm van pleisters, zuigtabletten of kauwgum. ,,Zulke middelen geven geen kortstondige prikkels aan je hersenen door, maar houden je nicotinepeil voortdurend hoog. Je kunt er niet verslaafd aan raken. Wel moet je bijvoorbeeld vaak meerdere pleisters tegelijk gebruiken voor een goede, hoge dosis en het daarna langzaam afbouwen.’’
Ook medicijnen helpen. ,,Het is jammer dat die nog niet worden vergoed. Het zou de drempel om te stoppen met roken een stuk lager maken.’’
De twee bekendste medicijnen zijn Champix en Zyban. Varenicline, de werkzame stof in Champix, bootst het effect van nicotine na, maar is niet verslavend. Het is in de jaren ’40 ontdekt toen Russen surrogaattabak maakten van goudenregen. ,,Mensen die dat rookten, minderden uiteindelijk vanzelf.’’
Van Spiegel is ook voorstander van het antidepressivum Zyban. Dat bleek bij toeval meervoudig drugsverslaafde Vietnamveteranen zowel van hun oorlogstrauma’s als van het roken af te helpen.
Verder is hij niet afkerig van ‘smokeless tobacco’ zoals snuiftabak: het in Scandinavische populaire snus. Dat bevat wel nicotine, maar is minder kankerverwekkend. ,,We experimenteren ook met looptraining, zoals bij de behandeling van mensen met een depressie gebeurt. En je kunt natuurlijk boeken lezen.’’
Van de tien rokers denken er volgens anti-rookorganisatie Stivoro nu zeven aan stoppen. En van alle rokers doet 85 procent dit uiteindelijk. Te vroeg juichen is gevaarlijk, want dan zijn ze er nog niet. Nog moeilijker dan het stoppen is namelijk om het vol te houden. De gemiddelde roker doet drie tot vijf pogingen voor het écht lukt.
,,Het eerste half jaar hebben we intensief contact. Ook daarna, tot twee jaar na het stoppen, houden we contact. Om patiënten bewust te maken van zwakke momenten. Wanneer de emoties sterker zijn, bijvoorbeeld door een begrafenis of als je gestrest bent, ben je zo weer verkocht.’’
Bron: Algemeen Dagblad/ Diagnose
U kunt op dit artikel reageren als u ingelogd bent
Stuur dit artikel naar iemand:
Dit artikel is geplaatst door Margot Stoker op 24/06/2008. Het is tot nu toe 685 keer gelezen.
