Wat zijn virussen?
Virussen zijn de kleinste soort micro-organismen. Ze zijn gemiddeld zo'n honderd maal kleiner dan bacteriën, die op hun beurt weer een stuk kleiner zijn dan de meeste lichaamscellen. Virussen worden gezien als een 'grensgeval' in het onderscheid tussen levend en dood materiaal, omdat de deeltjes op zichzelf geen levenstekenen vertonen. Ze worden pas actief wanneer ze in contact komen met levende cellen, zogenoemde 'gastcellen'.
Virussen bestaan uit een kern van genetisch materiaal - DNA of RNA - die wordt omhuld door een 'eiwitmantel'. Bij sommige virussen ligt hier nog een membraan - 'envelop' - omheen. Een ingeademd virusdeeltje kan zich bijvoorbeeld hechten aan een cel in het slijmvlies. Het deeltje brengt vervolgens zijn genetisch materiaal in de gastcel. De enzymen in de gastcel reageren op dit genetische materiaal, en beginnen onderdelen voor nieuwe virusdeeltjes te maken. Nadat die zijn samengevoegd, verlaten de nieuwe deeltjes de gastcel, op zoek naar nieuwe gastcellen. In veel gevallen vernietigt het virus de gastcel bij het verlaten van de cel, maar dit is niet altijd het geval.
In tegenstelling tot bacteriën kunnen virussen niet met antibiotica worden bestreden. De meeste verkoudheden en griepjes blijven onschuldig, omdat het afweersysteem van het lichaam in staat is de virusinfectie tijdig te bestrijden. Het verloop van de 'Spaanse Griep' die kort na de Eerste Wereldoorlog uitbrak, is een voorbeeld van wat er kan gebeuren als het virus het afweersysteem te snel af is. Het ging vermoedelijk om een 'gemuteerd' varkensvirus, dat in staat was zich zeer snel te verspreiden. De ongeveer 25 miljoen mensen die binnen een jaar tijd wereldwijd aan de gevolgen van deze griep overleden, maken deze bewuste epidemie de dodelijkste ooit.
Er bestaan heel wat fabels over virussen. Hieronder lees je of er waarheid in zit:
"Koorts moet je meteen onderdrukken"
Koorts is een teken dat het lichaam bezig is met het afrekenen met ziekteverwekkers. Bij zuigelingen en ouderen vereist koorts extra aandacht, vanwege het uitdrogingsgevaar. Ook bij chronisch zieken is het verstandig om de huisarts in te schakelen. In de andere gevallen is dat meestal niet nodig. Alleen wanneer de koorts oploopt tot boven de veertig graden of meerdere dagen aanhoudt moet je je huisarts raadplegen.
"Je mag je neus niet ophalen"
Of het netjes is, is een tweede, maar het is een feit dat je neus ophalen beter is dan je neus snuiten. Door te snuiten verloopt de afvoer van het slijm minder goed. Als pluspuntje heeft het ophalen van je neus nog dat je slijm uit je bijholten wegzuigt, zodat je daar minder kans op ontstekingen hebt. Wanneer je toch je neus wilt snuiten kun je dat beter neusgat voor neusgat doen. Wanneer je beide neusgaten tegelijkertijd dichthoudt ontstaat er overdruk in je neusholte en pers je vuile deeltjes in je bijholten, waardoor de kans op ontsteking stijgt.
"Pak je warm in dan wordt je minder snel ziek"
Je kunt je lichaam laten wennen aan guurdere weersomstandigheden door geleidelijk je kleding aan het seizoen aan te passen. Wanneer je bij het eerste beetje kou meteen dik gekleed gaat, ben je minder weerbaar als het straks echt vriest en sneeuwt. Bovendien ben je als je je té warm aankleed bevattelijker voor ziekteverwekkers.
"Hand voor je mond als je niest"
Veel virussen verspreiden zich door de lucht. Bij het hoesten, niezen of praten komen piepkleine druppeltjes mét virus uit je neus of je keel en als iemand anders die inademt kan hij besmet raken. Je hand voor je mond houden bij niesen of hoesten is echter onvoldoende om dit te voorkomen. Griep- en verkoudheidsvirussen verspreiden zich namelijk ook van hand tot hand tot mond. Het is dus niet alleen belangrijk om je hand voor je mond te houden, maar ook om daarna je handen te wassen.
"Neusdruppels kunnen geen kwaad"
Het advies is om neusdruppels niet langer dan zeven dagen te gebruiken. Anders kun je te maken krijgen met het 'reboundeffect': het neusslijmvlies zwelt dan juist op zodra je neusdruppels gebruikt. Beter is het om het neusslijmvlies te laten slinken door een zelfgemaakte zoutoplossing of eventueel een homeopathische spray.
"Ga niet op de tocht staan"
Veel mensen denken dat je letterlijk kou vat door tocht of winterkou, maar dat is niet waar. Een verkoudheid is een virusinfectie van de bovenste luchtwegen. Dat heeft dus niets te maken met lage temperaturen, maar wel met een te lage weerstand. Verkoudheidsvirussen hebben dan vrij spel en voordat je het weet loop je te snotteren en te hoesten.
"Na een griepprik krijg je geen griep meer"
Als je denkt dat je met een griepprik deze winter gegarandeerd griep-vrij bent, heb je het mis. Zon inenting vermindert namelijk de kans op griep wel, maar het is onmogelijk je tegen elk griepvirus te wapenen. De ziekteverwekkers veranderen namelijk jaarlijks van samenstelling. Het griepvaccin wordt ook jaarlijks aangepast, maar al in juni, waardoor het vaccin altijd zes maanden achterloopt op het virus. Wel is het zo dat na een griepprik de griep vaak minder heftig is.
Voeg reactie toe
Stuur dit artikel naar iemand:
Dit artikel is geplaatst door Annelies Mulders op 21/02/2005. Het is tot nu toe 1257 keer gelezen.
